Ábyrgð skipstjóra vegna mengunar

脥sland, land elds og 铆sa, er 贸rj煤fanlega tengt hafinu. Sj谩var煤tvegur og siglingar eru kj枚lfesta efnahagsl铆fs okkar og menningar. 脼v铆 fylgir mikil 谩byrg冒 a冒 vernda 镁essa d媒rm忙tu au冒lind. Mengun sj谩var hefur skelfilegar aflei冒ingar, ekki a冒eins fyrir n谩tt煤runa heldur einnig fyrir mannf贸lki冒 og 镁忙r atvinnugreinar sem treysta 谩 hreint hafi冒. Sem skipstj贸rar og forsvarsmenn sj谩var煤tvegsfyrirt忙kja beri冒 镁i冒 gr铆冒arlega 镁unga 谩byrg冒 谩 a冒 koma 铆 veg fyrir sl铆ka mengun. 脼a冒 er ekki bara si冒fer冒isleg skylda heldur einnig lagaleg. L枚g og reglur um 谩byrg冒 skipstj贸ra vegna mengunar eru v铆冒t忙kar og brot 谩 镁eim geta haft alvarlegar aflei冒ingar, b忙冒i fyrir einstaklinga og fyrirt忙ki.

Af hverju er 镁etta mikilv忙gt fyrir ykkur?

脕byrg冒 ykkar, sem skipstj贸rar og sj贸fyrirt忙ki, n忙r langt 煤t fyrir br煤na e冒a skrifstofuna. H煤n snertir sj谩lfa undirst枚冒u atvinnuvegarins og or冒spor landsins. Hafmengun getur ey冒ilagt fiskimi冒, ska冒a冒 fer冒a镁j贸nustu og 贸hreinka冒 strendur sem eru okkur svo k忙rar. 脼ar a冒 auki geta brot 谩 mengunarv枚rnum leitt til 镁ungra refsinga og ska冒ab贸ta sem geta fari冒 langt fram 煤r fj谩rhagslegri getu einstaklings e冒a jafnvel minni fyrirt忙kja.

脥slensk lagaumgj枚r冒 og al镁j贸冒asamningar

脥sland hefur innleitt strangar reglur til a冒 vernda hafi冒. Helstu l枚g sem gilda eru l枚g um varnir gegn mengun hafs og stranda, hafnal枚g og regluger冒ir sem settar eru 谩 grundvelli 镁eirra. 脼essi l枚g byggja a冒 st贸rum hluta 谩 al镁j贸冒legum samningum, svo sem MARPOL-samningnum (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships), sem setur strangar reglur um losun 媒miss konar mengunar 煤r skipum. Sem skipstj贸rar ber ykkur a冒 镁ekkja og fylgja 镁essum reglum, og sem sj贸fyrirt忙ki ber ykkur a冒 tryggja a冒 starfsmenn ykkar hafi 镁ekkingu og b煤na冒 til a冒 uppfylla 镁忙r.

Hva冒 felst 铆 谩byrg冒 skipstj贸ra?

脕byrg冒in er v铆冒t忙k og n忙r til allra 镁谩tta sem var冒a mengunarvarnir 谩 skipi. 脼etta sn媒st ekki a冒eins um a冒 breg冒ast vi冒 ef 贸happ ver冒ur, heldur miklu frekar um a冒 koma 铆 veg fyrir a冒 镁a冒 gerist yfirh枚fu冒.

Forvarnir eru lykillinn

Mikilv忙gasti 镁谩tturinn 铆 mengunarv枚rnum er forvarnir. Skipstj贸ri ver冒ur a冒 tryggja a冒 allur b煤na冒ur sem tengist me冒fer冒 og geymslu mengandi efna s茅 铆 lagi og r茅tt nota冒ur. 脼etta felur 铆 s茅r:

• R茅ttar vinnua冒fer冒ir: G忙ta 镁ess a冒 ol铆umengun e冒a 枚nnur spilliefni leki ekki vi冒 eldsneytist枚ku, vi冒haldi e冒a lestun/losun.
• Me冒fer冒 煤rgangs: Skipstj贸ri ber 谩byrg冒 谩 r茅ttri flokkun og f枚rgun alls 煤rgangs um bor冒 铆 skipi, hvort sem um er a冒 r忙冒a matarleifar, plastefni e冒a anna冒.
• Skipb煤na冒ur: Tryggja a冒 hreinsib煤na冒ur fyrir kj枚lfestuvatn (ballast water treatment systems) og ol铆uskiljur (oil filtering equipment) s茅u 铆 fullkomnu lagi og r茅tt stillt.
• 脼j谩lfun 谩hafnar: Mikilv忙gt er a冒 谩h枚fnin s茅 vel 镁j谩lfu冒 铆 mengunarv枚rnum og viti hvernig 谩 a冒 breg冒ast vi冒 ney冒artilvikum.
• Skr谩ning: N谩kv忙m skr谩ning 铆 ol铆u- og 煤rgangsdagaflar er nau冒synleg og s媒nir fram 谩 a冒 reglum s茅 fylgt.

Vi冒br枚g冒 vi冒 贸happi

脼r谩tt fyrir allar var煤冒arr谩冒stafanir geta 贸h枚pp 谩tt s茅r sta冒. 脥 sl铆kum tilvikum ber skipstj贸ri 谩byrg冒 谩 a冒:

• Tilkynna tafarlaust: Uppl媒sa vi冒eigandi yfirv枚ld (t.d. Landhelgisg忙sluna og Umhverfisstofnun) um mengunina og umfang hennar.
• Takmarka ska冒ann: Gera allt sem h忙gt er til a冒 st枚冒va mengunina og draga 煤r 煤tbrei冒slu hennar.
• Fylgja ney冒ar谩忙tlunum: Virkja mengunarvarnar谩忙tlun skipsins (SOPEP – Shipboard Oil Pollution Emergency Plan) og 枚冒rum vi冒eigandi 谩忙tlunum.

Aflei冒ingar brota: Ekki bara umhverfi冒

Brot 谩 reglum um mengunarvarnir geta haft margv铆slegar og alvarlegar aflei冒ingar.

Refsi谩byrg冒

Ef skipstj贸ri e冒a 谩h枚fn br媒tur af 谩setningi e冒a af g谩leysi gegn mengunarvarnarl枚gum getur 镁a冒 leitt til refsi谩byrg冒ar. 脼ar er 谩tt vi冒 sektir, og 铆 alvarlegustu tilfellum, fangelsisd贸m. 脼ar a冒 auki getur sl铆k brot leitt til sviptingar 谩 skipstj贸rnarr茅ttindum e冒a annarra takmarkana 谩 atvinnur茅ttindum.

Ska冒ab贸ta谩byrg冒

Auk refsi谩byrg冒ar geta skipstj贸rar og eigendur skips veri冒 dregnir til ska冒ab贸ta谩byrg冒ar. 脼etta 镁媒冒ir a冒 镁eir 镁urfa a冒 grei冒a kostna冒 sem hl媒st af hreinsun mengunarinnar, auk 镁ess a冒 b忙ta tj贸n 谩 n谩tt煤ru og efnahagslegu tj贸ni 镁ri冒ja a冒ila, t.d. fiskeldisst枚冒va e冒a fer冒a镁j贸nustua冒ila. 脼essir kostna冒arli冒ir geta numi冒 gr铆冒arlegum fj谩rh忙冒um.

Or冒spors谩h忙tta

Fyrir utan lagalegar og fj谩rhagslegar aflei冒ingar getur mengunar贸happ haft ska冒leg 谩hrif 谩 or冒spor fyrirt忙kis og einstaklinga. 脥 samf茅lagi n煤t铆mans, 镁ar sem uppl媒singar dreifast hratt, getur neikv忙冒 umfj枚llun haft langvarandi 谩hrif 谩 vi冒skiptatengsl, traust neytenda og starfsanda innan fyrirt忙kis.

脕byrg冒in 谩 a冒 vernda hi冒 铆slenska haf er sameiginleg. Sem skipstj贸rar og stj贸rnendur sj谩var煤tvegsfyrirt忙kja gegni冒 镁i冒 lykilhlutverki 铆 镁v铆 a冒 tryggja a冒 sj贸rinn 铆 kringum okkar f枚gru strendur ver冒i 谩fram hreinn og l铆fr铆kur. Lagaramminn er fl贸kinn og krefst n谩kv忙mrar 镁ekkingar og 谩rvekni. 脼a冒 getur veri冒 erfitt a冒 rata um regluger冒arfrumsk贸ginn einn s铆ns li冒s, s茅rstaklega 镁egar refsi- og ska冒ab贸ta谩byrg冒 er 铆 h煤fi. 脼v铆 er mikilv忙gt a冒 leita s茅rfr忙冒ia冒sto冒ar til a冒 tryggja a冒 枚llum reglum s茅 fylgt og a冒 镁i冒 s茅u冒 vel undirb煤in fyrir allar hugsanlegar a冒st忙冒ur.

Ef 镁i冒 vilji冒 tryggja a冒 fyrirt忙ki ykkar og skipstj贸rar s茅u 铆 fullu samr忙mi vi冒 gildandi l枚g og reglur um mengunarvarnir, og skilja a冒 fullu refsi- og ska冒ab贸ta谩byrg冒 ykkar, er mikilv忙gt a冒 leita s茅rfr忙冒ir谩冒gjafar. Vi冒 erum h茅r til a冒 veita ykkur 镁谩 镁ekkingu og lei冒beiningar sem 镁i冒 镁urfi冒.

F谩冒u mat 谩 refsi- og ska冒ab贸ta谩byrg冒