Hvernig sjúklingur getur óskað læknaskrá sína

Aðgangur að eigin heilsufarsupplýsingum er grundvallarréttur hvers og eins. Það er mikilvægt fyrir alla sjúklinga að geta nálgast eigin læknaskrá, hvort sem er til að fá annað álit, fylgjast með framgangi meðferðar, eða einfaldlega til að skilja betur eigin heilsuferðalag. Sem íslenskur íbúi hefur þú lagalegan rétt á að sjá og fá afrit af þínum eigin læknagögnum.

Þú hefur eflaust einhvern tímann velt því fyrir þér hvernig sjúklingur getur óskað læknaskrá sína og hvernig það ferli virkar hér á Íslandi. Það getur virst flókið en er í raun tiltölulega einfalt þegar maður veit hvaða skref þarf að taka. Við erum hér til að leiðbeina þér í gegnum ferlið á skýran og stuðningsríkan hátt.

Af hverju er mikilvægt að hafa aðgang að læknaskránni þinni?

Þín læknaskrá er ekki bara skjalasafn; hún er saga heilsu þinnar. Hún inniheldur mikilvægar upplýsingar eins og greiningar, niðurstöður rannsókna, upplýsingar um lyf, aðgerðir og meðferðaráætlanir. Aðgangur að þessum upplýsingum gerir þér kleift að:

• Taka upplýstari ákvarðanir um eigin heilsu.
• Leita eftir öðru áliti með öll nauðsynleg gögn við höndina.
• Fylgjast með eigin framförum eða þróun sjúkdóma.
• Deila upplýsingum með öðrum heilbrigðisstarfsmönnum ef þú skiptir um lækni eða ferðast til útlanda.
• Fá yfirsýn yfir heilsufar þitt og forvarnir.

Réttur þinn til aðgangs að eigin læknagögnum

Á Íslandi er réttur sjúklinga til aðgangs að eigin læknaskrá festur í lögum, sérstaklega í lögum um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga og lögum um heilbrigðisþjónustu. Þessi lög veita þér skýran rétt til að óska eftir aðgangi að og afriti af öllum upplýsingum sem snerta þig í læknaskránni þinni. Heilbrigðisstofnunum ber skylda til að veita þér aðgang að gögnunum þínum án ástæðulausrar tafar.

Hvernig sjúklingur getur óskað læknaskrá sína: Skref fyrir skref

Hvar á að byrja?

Fyrsta skrefið er að hafa samband við þá heilbrigðisstofnun eða þann lækni sem varðveitir læknaskrána þína. Þetta getur verið heilsugæslustöðin þín, sjúkrahús, eða einkastofa. Flestar stofnanir hafa sérstaka deild eða starfsmann sem sér um beiðnir vegna læknaskráa.

Hvaða upplýsingar þarftu að gefa upp?

Þegar þú sendir inn beiðni um læknaskrá er mikilvægt að gefa upp eftirfarandi upplýsingar:

• Fullt nafn og kennitölu.
• Tengiliðaupplýsingar (símanúmer og netfang).
• Skýr lýsing á því hvaða gögn þú óskar eftir. Ertu að leita að ákveðnum niðurstöðum, skrám frá ákveðnu tímabili, eða allri læknaskránni?
• Stundum er krafist sönnunar á auðkenni þínu til að tryggja að réttur aðili sé að nálgast upplýsingarnar.

Beiðnisferlið

Margar heilbrigðisstofnanir eru með sérstök eyðublöð sem þarf að fylla út fyrir beiðni um læknaskrá. Þessi eyðublöð eru oft aðgengileg á heimasíðum stofnunarinnar eða í móttöku. Þú getur sent beiðnina með pósti, tölvupósti (ef boðið er upp á örugga samskiptaleið) eða farið persónulega á staðinn. Vertu viðbúin/n að það gæti tekið nokkurn tíma að fá gögnin afhent, þó að stofnunum sé skylt að svara án óþarfa tafar, venjulega innan 30 daga samkvæmt persónuverndarlögum. Fyrsta afritið er yfirleitt kostnaðarlaust.

Aðgangur fyrir hönd annarra

Ef þú ert að óska eftir læknaskrá fyrir hönd einhvers annars, til dæmis barns þíns eða fullorðins einstaklings sem þú hefur lögráð fyrir, þarftu að framvísa viðeigandi heimildum, svo sem lögráðsskjölum eða umboði.

Algengar spurningar og góð ráð

• Hvað ef ég skil ekki læknaskrána mína? Það er algengt að læknaskrár innihaldi flókin læknisfræðileg hugtök. Ekki hika við að biðja lækninn þinn um að útskýra innihaldið fyrir þér. Það er mikilvægt að þú skiljir þínar eigin heilsuupplýsingar.
• Get ég fengið stafræn afrit? Já, flestar stofnanir bjóða upp á stafræn afrit, oft á öruggum rafrænum hætti. Þetta er þægileg leið til að varðveita og deila gögnunum.
• Hvað ef beiðni minni er synjað? Ef beiðni þinni um aðgang er synjað, ber stofnuninni að gefa þér skýringar á ástæðu synjunarinnar. Þú getur þá kært ákvörðunina til viðeigandi yfirvalds, svo sem Persónuverndar.
• Góð ráð: Haltu utan um samskipti þín við heilbrigðisstofnanir varðandi beiðnina. Skrifaðu niður dagsetningar, nöfn þeirra sem þú talar við og efnisatriði samtala. Það getur reynst gagnlegt ef upp koma misskilningur eða tafir.

Aðgangur að þínum eigin læknagögnum er ekki aðeins réttur, heldur mikilvægur liður í því að taka virkan þátt í eigin heilsuferðalagi. Með því að vita hvernig sjúklingur getur óskað læknaskrá sína ertu betur í stakk búin/n til að stýra eigin heilsu og velferð. Ef þú þarft frekari aðstoð við að fylla út beiðnina eða ert óviss/óviss um næstu skref, getur sérfræðingur veitt þér nauðsynlega leiðsögn til að einfalda ferlið. Við erum hér til að styðja þig.

Fylltu út beiðni samkvæmt leiðbeiningum sérfræðings.